آبزيستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

بروز بیماری لکه سفید و لزوم اطلاع رسانی سریع
ساعت ٥:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٩/٢٢   کلمات کلیدی: بیماری ،اطلاع رسانی

هفته گذشته خبری به نقل از سایت شریمپ نیوز در وبلاگ آبزیستان درج شد به این مضمون که در مزرعه شرکت JizadCo در عربستان سعودی،بیماری لکه سفید بروز کرده است.به خیلی از دلایل،از جمله "دیگی که برای ما نمیجوشه میخوام ..."شاید خیلی از اعضای گروه آبزیستان و ایران شریمپ با این خبر خیلی عادی برخورد کرده باشند.اما مثل اینکه در خود سایت شریمپ نیوز اوضاع به این شکل نبوده.

از اوائل هفته جاری چند ایمیل در این رابطه رد و بدل شد که از محتوای آنها چنین برمیاد که اعتقاد به  "عدم آزادی گردش اطلاعات در حیطه های فنی"در بین معدودی از کارشناسان خارجی هم طرفدارایی داره.

ابتدا میخواستم ایمیلها رو در این رابطه لیست کنم ودر یک صفحه بیارم اما دیدم یه طومار بلند بالا میشه که بازدید کننده های وبلاگ رو فراری می ده.به همین خاطر ترجیح دادم  گزیده هائی از هر ایمیل رو به نام فرستندگانش بیارم.توصیه می کنم بحث رو دنبال کنید ،جالبه.چون خودمون هم تا حد زیادی با این مسائل درگیریم:

Radhakrishnan Palasseri ازیمن:

من خبری از بروز مجدد WSSV در عربستان شنیدم.اگه کسی از جزئیاتش اطلاعاتی داره لطفاً در گروه به اشتراک بذاره.

Regunathan از عربستان سعودی:

بله Radha،شرکت جیزادکو در جیزان دچار بیماری لکه سفید شده.

اما یکی دیگه از اعضاء گروه به نام C.Ravichandran  ،از Red Sea Aquaculture در عربستان که بنده همین جا از دوستانی که در تأمین نیروی  کارشناس خارجی برای صنعت میگو دخیل هستند خواهش میکنم ایشون رو علی الحساب در لیست سیاهشون قرار بدن،نظرش اینه:

لطفاً قبل از اینکه چنین اطلاعاتی رو در ایمیلاتون اعلام و اسم شرکت روعنوان کنید به این موضوع فکر کنید که این کار چه گرفتاری هائی برای سهام داران شرکت و منطقه مورد نظر ببار خواهد آورد.بیائید این اطلاع رسانی رو از راههای دیگه ای بجز عنوان کردن در گروه و بردن نام شرکت ، انجام بدیم .

Zaid (احتمالاً از یمن) در جواب میگه:

اینکار مثل سرفروبردن کبک در برفه(البته در متن، سرفرو بردن شترمرغ در شن اومده)که برای آبزی پروری اصلاً رویه مناسبی نیست.اطلاعات ذیقیمت تر از این بدون ترس از بروز گرفتاری در جاهای دیگه ارائه میشه.این اطلاعات در عربستان بسیار پیش از اینکه جای دیگه ای منتشر بشه،بایستی رسماً اعلام میشد.به یمن هم که در همسایگی اون کشوره باید اطلاعات صحیح و نه شایعات رسونده بشه.تااونجائی که می دونم قوانین OIE  میگه اطلاعات در اینخصوص باید به سرعت و در کمترین زمان ممکن تحت هر شرایطی اعلام بشه...از Regunathan به خاطر تأیید خبر متشکرم.

بعد از این ایمیل  یکی دیگه از اعضاء به نام Daniel  (از تایلند)هم نظرش رو اینطور عنوان کرد :

اگه جاتون رو عوض کنید میبینید که موضوع خیلی ساده است. اگه مزرعه ای در همسایگی شما بیمار بشه،شما نباید مطلع بشید ؟چه لزومی به مخفی کاری وجود داره؟به نظر من این میتونه نشونه نا پختگی مدیریتی باشه...و در ادامه تعدادی از روشهای قرنطینه ای رو یادآور میشه و میگه:من نفعی در پرده پوشی در این مورد نمبینم و خوشحالم که مزارع همسایه من دیدگاه شما رو ندارند و اونا هم خوشحالند که ما به شفافیت (حتماً منظور روراستی بوده وگرنه در اینجا که نیازی به استفاده از سشی دیسک احساس نمیشه-م)معتقدیم...

Nagarajan هم در ایمیلش،رویه جاری در عربستان رو عنوان میکنه و میگه:

در کشورعربستان اداره ای دولتی،اطلاعات رو از تمام مزارع پرورش جمع آوری میکنه و در اختیار تمام مراجع ذیربط قرار می ده.بعلاوه نشست های  منظمی هم بین دولت و دست اندرکاران این صنعت برگزار میشه.در این کشور مدیران مزارع ملزم هستند اطلاعات راجع به بروز بیماری رو به  اداره نامبرده اعلام کنند.همچنین توصیه میکنه که اگر Radhakrishnan واقعاً قصد داره صنعت رو نجات بده ،باید در صورت بروز بیماری در مزرعه اش ،اطلاعات مربوطه رو در گروه به اشتراک بذاره.  

اما پس از مطالعه ایمیل های رد و بدل شده،شما در مورد پرده پوشی و مخفی کاری در این موارد نظرتون چیه؟فراموش نکنیم که از سال 81 که بیماری لکه سفید ویروسی در مزارع میگوی چوئبده تشخیص داده شد،تا به امروز،این اعتقاد که خبر بروز آلودگی در هریک از استانها،به هر دلیل،بایدجزء رازهای مگو قلمداد بشه وجود داشته بطوریکه حتی کارگران مزرعه هم بعضاً از ارائه اطلاعات به ناظرین منع می شن.و بیاد بیاریم که در سالهای ابتدائی ،هیچ مدرکی مبنی بر ذکرنام بیماری (که سبب معدوم سازی مزارع شده ) منتشر نمی شد.

اما واقعاً در طول سالهائی که صنعت میگو ،بروز و شیوع بیماری لکه سفید رو تجربه کرده ،عدم اطلاع دقیق از ماهیت بیماری موجب بروز اتفاقات جالب زیادی شده که ذکر یکی از اونا رو اینجا بی مناسبت نمی بینم.

چند سال پیش ،به اتفاق دونفر دیگه از همکاران برای یک دوره آموزشی به یکی از استانها رفته بودیم که از قضا تازه درگیر بیماری لکه سفید شده بود.وقتی رسیدیم و داشتیم با دوستانمون سلام و احوالپرسی می کردیم،یکی از پرسنل ، از دوستان بسیار خوبم،خیلی جدی گفت،"از بس شما برای هر دوره ای اومدین اینجا بیماری به این استان هم اومد".اولش به شوخی گرفتیم ولی بعدش باز هم تکرار و تکرار.من راستش تعجب کردم و تا حدّی هم ناراحت .ولی بعد که رفتیم خوابگاه و خواستیم آبی به سر و رومون بزنیم توی آینه روشوئی خودمون رو ورانداز کردیم و دیدیم آره...یه شباهتائی با سخت پوستان داریم.بنده خدا پربیراه نمیگه.احتمال ناقل بودنمون خیلی زیاده.فقط از اون موقع، شانس میاریم هرسال که بیماری میاد کلر فقط به اندازه مزارع تأمین میشه که اگه بیشتر باشه ما رو هم کلر پاشی میکنن.باز جای شکرش باقیه.


 
کار در کنار بیماری
ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٦/۱٤   کلمات کلیدی: پرورش میگو ،بیماری ،مدیریت پیشگیری ،اپیدمیولوژی

شاید دستاوردی  که امسال نصیب فعالان پرورش میگوی سایت چوئبده گردید را دعوت از دهها کارشناس خارجی و برگزاری صدها سمینار قادر نبود به ارمغان آورد.

تاجائی که حافظه یاری می کند،اصطلاح "کار درکنار بیماری" از سال 1383 و ضمن توصیه های  آقای دکتر Flavio Corsin و پس از آن در سال 1384 توسط آقای کریشنا مورتی  مطرح گردید اما تا چند سال بعد از آن ،هرکس روایتی از این فیل در تاریکی داشت تا اینکه در سال 87،چرخش مثبتی که در برخورد سازمان دامپزشکی با مزارع آلوده به ویروس لکه سفید مشاهده شد،بارقه های امید را در دل دست اندر کاران(بخوانید سوته دلان)صنعت نسبت به ظهور رویکرد منطقی در متولیان امر بهداشت آبزیان در خصوص "کار در کنار بیماری" زنده نمود.از آن پس دیگر نه ویروس لکه سفید آن هیولای بد هیبت گذشته بود(دلتون میاد ویروس به این خوشگلی!!)و نه دست اندر کاران امر تولید میگو پرورشی (بویژه مزرعه داران  به عنوان خسارت دیدگان اصلی)آن قربانیان دست و پا بسته و اسیر در چنگالش.

اکنون دیگر پرورش دهندگان میگو،فرصت داشتند در هزارتوی فنآوریهای نوین و کلاسیک پرورش آبزیان،با درک صحیحی که به تدریج نسبت به اپیدمیولوژی بیماریهای ویروسی پیدا کرده بودند(و چه پر هزینه بوده و هست این ادراک و شهود)درپی راهکارهای اجرائی و عملیاتی جهت پیشگیری از وقوع و یا مهار شیوع بیماری در عرصه تولید خود باشند،امری که امسال در سطح برخی از مزارع سایت به خوبی شاهدش بوده ایم.

امسال از میان معدود مزارع پرورش فعال در سایت  چوئبده،و در میان معدودتر مزارعی که به یمن اتخاذ شیوه های مدیریتی مناسب پیشگیرانه و فنی ،موفق به صید محصول خود شدند،مدیریت در سطح چند مزرعه را میتوان الگو و نماد "کار در کنار بیماری" معرفی نمود.

-     یکی از این مزارع موفق شد علیرغم آلودگی مزارع اطراف ،میگوی خود را بدون حتی یک قطعه میگوی آلوده ،با وزن و بازماندگی مطلوب و با راندمان تولید مناسب صید نماید.بنده شخصاً معنای این موفقیت را شکست ویروس در برابر شگردهای مدیریتی مزرعه دار می دانم.شیوه هائی که اتخاذ آنها حاصل چندین سال تحمل خسارت مادی و معنوی توسط پرورش دهنده ای بوده که اکنون خود میتواند الگوی سایر علاقمندان به تولید موفق میگو پرورشی در مجتمع چوئبده و یا سایر مزارع قرار گیرد.

-     در یکی دیگر از مزارع پس از بروز آلودگی در یک استخرو معدوم سازی آن به عنوان کانون بحران،مدیریت مناسب،مانع از بروز مجدد آلودگی شد به نحوی که تاکنون آلودگی در سطح هیچ استخر دیگری در مزرعه مذکور گزارش نشده است .

-     دو مزرعه از مزارع فعال ،صید میگوهای با وزن مطلوب خود را با حداقل تلفات انجام داده اند به نحویکه راندمان تولید در این مزارع ، حدود 2900 تا 3500 در هکتار (با متوسط ذخیره سازی بین 200 تا 320 هزار قطعه در هکتار)بوده است.

درآینده در این زمینه بیشتر بحث خواهیم نمود.