آبزیستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

 
ساعت ۱:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/۱۳   کلمات کلیدی: جلبک های سمی ،دیاتومه ،سموم جلبکی

جلبکهای سمّی و سموم جلبکی

برداشتی آزاد از مقاله : Algae:Toxic Algae & Algal Toxins

نوشته : C.O.Patterson استاد دانشگاه  A&M Texas

ترجمه : علی قوام پور

بخش پایانی

 

دیاتومه ها

 

بعضی از دیاتومه های آب شور ،سمّی به نام  Domoic acid ترشح میکنندکه مسمومیّت با آن ،سبب اختلال حافظه شده و به نام مسمومیّت منجر به فراموشی       (َASP یا Amnesic Shellfish Poisoning) مشهور است.

 

 

Domoic acid

از علائم این مسمومیّت میتوان به اسهال،استفراغ ،دل پیچه،گیجی ،عدم تمرکز و اختلال حافظه اشاره نمود. 

هرچند این سم توسط دیاتومه ها و بعضی از جلبکهای قرمز ایجاد می شود ولی موارد مسمومیّت انسانی ناشی از آن ،در اثر مصرف نوعی صدف خوراکی(Mytilus edulis)گزارش شده که از دیاتومه ها تغذیه کرده و افزایش این ترکیب در بدن آنها به مسمومیّت انسان منجر گردیده است. 

Domoic acid ابتدا از دیاتومه Psedu-nitzschia جدا شد ولی از آن به بعد ،7 دیاتومه دیگر نیز تولید کننده آن معرفی شده اند.

دیاتومه Pseudo-nitzschia

 دیاتومه Psrudo-Nitzchia در محیطهای با محدودیت نیتروژن و یا دمای بالا و نور شدید Domoic acidبیشتری تولید مینماید.در ساختار مولکولی این سم یک مولکول اسید آمینه با سه گروه کربوکسیلیک اسید دیده می شود و محلول در آب می باشد.به نظر می رسد این سم از طریق پیوند شدن با گیرنده های گلوتامیک اسید در سلولهای عصبی در سیستم اعصاب مرکزی به ویژه بخش هیپوکامپ عمل می کند. 

گلوتامیک اسید یکی از ناقلین محرک  عصبی است و Domoic acid با پیوند شدن به گیرنده های آن باعث دپلاریزه شدن غیر قابل بازگشت این سلولها ،تجمع کلسیم درون سلولی ،تورم سلولهای عصبی و نهایتاً مرگ می گردد.

 

سموم هاپتوفیتا

 

در جنس های Prymnesium،Chrysochromulina و Phaeocystis گونه ها و سویه هائی وجود دارد که سمّ آنها  سبب مرگ آبزیان در محیط پرورش و یا در زیستگاههای طبیعی آنها در دریا می شود.ترشح سم توسط این جلبک ها به نظر می رسد در محیط هائی که فسفر آنها محدود است شدید تر بوده ولی تنوع زیادی در کمیّت تولید سم از طریق این جلبک ها گزارش شده است.با اینحال ،شدت تولید سم این گونه ها در محیط دریا بسیار بیش از محیطهای آزمایشگاهی می باشد.

 

هاپتوفیتا

محققین عقیده دارند این سم ساختاری گلیکوزیدی داشته و یا از مشتقات این مواد است. 

در اثر مسمومیّت با این سم ،نفوذ پذیری غشاء سلولها تا اندازه ای افزایش می یابد که محتویات سلول به خارج تخلیه شده و حتی سلولهای خونی همولیز شوند.به همین دلیل هم این مسمومیت را همولیتیک می گویند.مسمومیت توسط این سم در ماهیها،قورباغه ها و انواعی از نرم تنان گزارش شده است.