آبزیستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

نگاهی به تولید ضایعات در صنایع فرآوری آبزیان(1)
ساعت ۱۱:٠۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۳/٩   کلمات کلیدی: ضایعات ماهی

سالانه در جهان ،بیش از 70 میلیون تن انواع آبزیان بصورت کنسرو،فیله،منجمد و ...فرآوری می شوند.بسیاری از این فرآیندها به تولید ضایعات منجر میگرددکه غالباً بخش قابل توجهی از ماده اولیه را به خود اختصاص می دهد.به عنوان مثال در صنایع فیله سازی ماهی ، سهم محصول نهایی از ماده اولیه بین 30 تا 50 درصد است به عبارت دیگر حدود 50 تا 70 درصد از ماده اولیه را ضایعات تشکیل داده است.در سال 2011، تولید جهانی ماهی تون 4.76 میلیون تن اعلام گردید حال آنکه تنها 2 میلیون تن کنسرو انواع مختلف تون ماهیان دز این سال تولید گردید.در واقع با توجه به میزان دورریز ماهیان تون در صنایع کنسرو سازی که شامل سر،باله ها،کبد ،آبشش،عضله تیره و ... میگردد،باید دورریزی معادل 65 درصد برای این بخش در نظر گرفت.در آزاد ماهیان نیز همین وضعیت ،کم و بیش حاکم است.در سال 2011 ،تولید ماهی های آزاد جهان 1.93 میلیون تن بوده است.بیشتر محصولات تولیدی از این خانواده بصورت فیله و بخشی نیز به شکل دودی شده به بازار عرضه می شود.بر اساس برآوردهای انجام شده، تنها 55 درصد از ماهی های آزاد بصورت فیله در آمده و مابقی (45 درصد)ضایعات و دور ریز می باشد.عرضه ماهی تیلاپیا به بازار نیز اغلب به صورت فیله است.در سال 2011،حدود 3.95 میلیون تن از این ماهی تولید گردید و گفته می شود تنها بین 30 تا 37 درصد از هر ماهی تیلاپیا قابل تبدیل به فیله بوده و در حدود 63 تا 70 درصد از آن به صورت دورریز ،از پروسه حذف می گردد.از 1 میلیون تن گربه ماهی تولید شده در سطح جهان نیز فقط 35 درصد بصورت فیله در آمده و مابقی دور ریخته می شود.بنابراین بخش عمده ای از آبزیان تولیدی در سطح جهان،سالانه تحت عنوان دورریز و ضایعات ،از چرخه مصرف خارج می گردد.حال آنکه ارزش غذایی این ضایعات ،با توجه به پروتئین بالا،میزان اسیدهای چرب بلند زنجیره امگا 3،ریز مغذی هایی نظیر ویتامین های A، D ، نیاسین و ریبوفلاوین ، و مواد معدنی همچون آهن ، روی،سلنیوم و ید بسیار قابل ملاحظه و در خور توجه است.