آبزیستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

بازسازی ذخایر چنانکه هست و چنانکه باید باشد(بخش دوم)
ساعت ۸:٥٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٤/٢٥   کلمات کلیدی:

شاید بهتر بود این پست را پیش از طرح بحث پیشین قرار می دادم.ولی به هرحال حالا هم زیاد دیر نیست و امیدوارم در پیشبرد موضوع مؤثر واقع شود.اریک هالرمن در جلد دوم کتاب Population Genetics:Principles and Applications for Fisheries Scientists که آقای ایرج هاشم زاده سقر لو آن را ترجمه نموده،بر این اعتقاد است که بی توجهی به اصول صحیح ‍ژنتیکی ،تکاملی و اکولوژیک در آمیزش هدفمند آبزیان در مراکز تکثیر میتواند پیامدهای معکوسی را در روند فعالیت های بازسازی ذخایر داشته باشد.

وی معایب(آفات) این فعالیت ها را در چهار بخش طبقه بندی کرده است :

-انقراض(با احتمال کمتر نسبت به سه بند دیگر)

-از دست رفتن تنوع ‍ژنتیکی درون جمعیتی

- از دست رفتن تنوع ژنتیکی بین جمعیتی

-انتخاب اهلی گری

-انقزاض:این مورد شامل مشکلاتی است که ممکن است در هریک از مراحل تکثیر رخ داده و موجب حذف جمعیتی گردد که  تأمین کننده کل ذخیره ژنی جمعیتی کوچک و در معرض خطریا بخشی از جمعیت هدف می باشد.

- از دست رفتن تنوع ‍نتیکی درون جمعیتی : مهمترین علت در بروز این مشکل انحراف ژنتیکی حین نمونه گیری در جمعیتهای محدود می باشد.به عبارتی،هرگاه در تهیه مولدین مورد نیاز جهت پروژه بازسازی ذخایر،توزیع فراوانی ژنی در نمونه ، به هردلیلی همچون ناهمگونی پراکنش جمعیتی و ... بر توزیع فراوانی ژنی در کل جمعیت هدف منطبق نباشد و یا بصورت مصنوعی این توزیع دستخوش تغییر و عدم انطباق شود،ورود لارو به جمعیت هدف ،کاهش تنوع ژنتیکی را در پی خواهد داشت وسرعت این کاهش تنوع با اندازه مؤثر جمعیت رابطه عکس دارد.به این معنا که با کاهش اندازه مؤثر جمعیت ، تنوع ژنتیکی با سرعت بیشتری رو به کاهش خواهد گذارد.

- از دست رفتن تنوع ژنتیکی بین جوامع : بسیاری از گونه های آبزیان در زیر جمعیت هائی(Sub-Population) زندگی میکنند که از جمعیت اصلی بواسطه تغییرات بطئی در ژنوتیپ و فنوتیپ جدا شده اند.این تفاوتهای ژنوتیپی و فنوتیپی بعضاً توسط مهاجرت روند کندی می یابند ولی برنامه های بازسازی ذخایر ممکن است سرعت کاهش این تنوع را افزایش دهد و به همگونی جمعیت منجر شده و در پی آن فشار درون آمیزی(Inbreeding) یا افت قابلیت سازگاری(Adaptability) را موجب گردد.

- انتخاب اهلی گری: انتخاب طبیعی به بهترین شکلی صفات تعیین شونده توسط ژنوتیپ جمعیت را توزیع مینماید اما هرگونه تغییری در این توزیع ،کاهش سازگاری و شایستگی جمعیت را در پی خواهد داشت.مثال ساده ای در این خصوص ،انتخاب مولدین از نظر جثه و یا زمان تخمریزی است.در زمان صید مولدین میگو مورد نیاز بازسازی ذخایر ،بالطبع مولدینی که در

مراحل بالای رسیدگسی جنسی قراردارند و در رده بعد، مولدین فاقد مرحله ولی درشت صید می شوند.به این ترتیب بخشی از مولدین که در زمان صید در مرحله بالای رسیدگی نبوده و یا از نظر جثه نسبت به مولدین برگزیده شده ،برتری نداشته اند،در این شیوه انتخاب،حذف میگردند و این مسئله  افزایش شانس زاده های مولدین منتخب را نسبت به مولدین حذف شده و تغییر در توزیع فراوانی آللی و ژنی را در پی خواهد داشت.