آبزیستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

پوست اندازی ، این بار در صنعت میگوی چوئبده
ساعت ۱:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳   کلمات کلیدی: میگو ،چوئبده

همه عادت کرده ایم به اینکه پوست اندازی  در میگوها را به عنوان یک فرآیند فیزیولوژیک برای رشد یا پاسخ به یک محرک بررسی کنیم.اما این مسئله کم کم صنعت میگو را هم به خود دچار نموده ،و امید می رود همچنانکه در حالت معمول به رشد میگو می انجامد در اینجا نیز   موجب تعالی و توسعه  صنعت گردد.

با آغاز دوره جدید پرورش میگو  در سایت چوئبده بازدیدهای معمول کارشناسی هم به صورت  جدی تر و با نظم بیشتری در حال برنامه ریزی و اجراست .اما یکی دو سالی است که به نظر می رسد  اتفاق خاصی در میگوی چوئبده  در حال وقوع است.اتفاقی که میتوان گفت به نوعی شروع یک دگردیسی در شرایط کلی حاکم بر صنعت میگو در منطقه به حساب می آید. این عبارت دگر دیسی نه تعارف و نه مبالغه ،که عین حقیقت و یا محتاطانه تر،بخش عمده ای از واقعیت موجود است.

البته مقدمات این دگردیسی از دو سه سال قبل آغاز شد یعنی زمانی که هسته اولیه تشکل های صنفی خرد آنهم نه به صورت دستوری که به شکل خودجوش پا گرفت.

درک درستی که اعضای این تشکل از واقعیت و الزامات جاری در صنعت تکثیر و پرورش میگوی کشور به دست آورده بودند در کنار شناخت و مدیریت صحیح منابع و امکانات موجود سبب شد تا به تدریج و در زمانی کوتاه نه تنها مسیر  توسعه را در میان ناکجا آباد بحران زده پرورش میگو چوئبده بیابند که به مرور زمان  شکل خاصی از سیستم کار در کنار بیماری را نیز معرفی کنند که من ،حالا به هر دلیل(شما فرض کنید عرق و حمیّت استانی) میل دارم آن را "سیستم خوزستانی" لقب دهم.منطق این نام گذاری را نیز همان می دانم که سبب شد سیستم های ژاپنی،گالوستون و ترکیبی در تکثیر میگوی جهان شکل بگیرد.هرچند در شکل گیری سیستم خوزستانی عواملی از بیرون و درون ،جبری و یا اختیاری ، نقشی عمده داشته اند.

در سیستم خوزستانی ،به منظور کار در کنار بیماری ،مدیریت آب در درجه نخست اهمیت قرار گرفته است ،چرا که همه ، از متولی گرفته تا بهره بردار به این نتیجه رسیده اند(و یا دیگر ابائی از اعتراف ندارند) که منابع آبی منطقه آلوده بوده و ناقلین بیماری در این منابع تهدید بالقوه ای برای صنعت محسوب می گردند.به این منظور توجه ویژه ای به فیلتراسیون می شود و در این راستا از فیلتر شنی تا فیلترهای پارچه ای و استخرهای ذخیره همه مدّنظر قرار داشته و به صورت بهینه و کارآمد می بایست مورد استفاده قرار گیرند.

 

به نظر می رسد در سیستم خوزستانی،بواسطه تقویم کوتاه پرورش ،استخرهای نرسری جایگاه ویژه ای پیدا خواهند نمود ،همچنانکه در سالجاری احداث و بکارگیری  این استخرها در تعدادی از مزارع آغاز گردیده است.

در این سیستم ،تشکل های خرد،تأمین نهاده ها و روابط حاکم بر حلقه های بالا دستی و پائین دستی صنعت را مدیریت میکنند تا در شرایطی که سابقه چندین باره بیماری و بروز تلفات در مزارع پرورش ،حتی برخی نهادهای دولتی را نیز به ایزوله سازی این صنعت در قاب استان متقاعد کرده (رجوع کنید به ممنوعیت ارسال پست لارو مازاد بر نیاز استان خوزستان در سال گذشته به  بوشهر علیرغم عدم وجود حتی یک مورد بروز بیماری در کارگاه های تکثیر استان خوزستان  و مقایسه کنید با رفتار نه چندان عادلانه همان نهاد!؟ را در اعطای مجوز صدور مولد ،ناپلی و پست لارو از مراکز تکثیر سایر استانها حتی  با دارا بودن حداقل دو تا سه گزارش آلودگی طی چند سال اخیر، به استان خوزستان) برنامه ریزی جهت هرچه بهتر مهیا نمودن نهاده های لازم و هماهنگی با خریداران داخلی و خارجی محصول را خود ،بطور متمرکز در درون  تشکل  صورت دهند.

در سیستم خوزستانی ،بومی سازی و مولد سازی میگو از اهمیت ویژه ای برخوردار است چرا که به لحاظ پارامترهای آب، کنترل و برنامه ریزی جهت آمیزش انتخابی و نیز ایمنی زیستی،می بایست با دقت و حساسیت افزون تری دنبال گردد(هرچند این مهم هنوز از دید بهره برداران و حتی برخی متولّیان مغفول مانده است).

اما در مسیر تداوم و بلوغ این سیستم همچنان آفات و بلایای بسیاری قد علم کرده اند که از جمله مهمترین آنها می توان به ناهمگونی و تشتت راهبرد اعضاء ،ناشی از عدول از اصل خودجوشی در شکل گیری تشکل  اشاره کرد که الحق تجربه تلخ و عبرت آموزی برای دست اندرکاران صنعت در چند سال پیش از این برجای گذاشت.ضمن اینکه غفلت از پویائی در مسیر توسعه از چالش های فراروی این سیستم نوپاست که امید می رود از دید صاحبان و مبدعان اصلی آن،دور نماند.