آبزیستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

فلیک آرتمیا،خوب ، بد ،زشت؟
ساعت ۱٠:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۳٠   کلمات کلیدی: بیماری ،artemia flake

در خلال فصل تکثیر میگوی امسال ،اتفاقی رخ داد که در بحبوحه تولید فرصت پرداختن به آن دست نمی داد و البته ممکن بود نقض غرضی حاصل شود و سوء تفاهمی به دنبالش.هرچند سابقه  آن را باید در سالهای پیش دنبال نمود .

اصل موضوع به این صورت بود که :استفاده کارگاه های تکثیر از مکمل ها و مواد جایگزین گوناگون در طول دوره،چند سالی است نه فقط در ایران بلکه در جهان و بواسطه مشکلات کاربرد غذای زنده رواج بسیار یافته و در حقیقت تکثیر کنندگان ایران به تأسّی از سایر کشورها و نیز به واسطه تجویز کارشناسان خارجی خود،استفاده از این مکمل ها را در برنامه تغذیه خود قرار داده اند.اما از چند سال قبل و در راستای وظایف نظارتی سازمان دامپزشکی،موضوع تضمین عدم آلودگی مواد غذایی مورد استفاده در کارگاه های تکثیر و مزارع پرورش نیز در دستور کار این سازمان قرار گرفت.در ابتدا البته ،موضوع نظارت تنها شامل غذای دوره پرورش می شد ولی از یکی دو سال قبل ،دامنه آن تا غذاهای دوره تکثیر نیز گسترش یافته و از قضا از همان ابتدا در استان بوشهر (که بنده خبر دارم و شاید در استان هرمزگان و یا سایرین نیز صادق باشد) آلودگی در تعدادی از برند های Artemia Flake (پولکی آرتمیا)مشاهده گردید.

همچنان از همان ابتدا نیز اعتراضاتی به برخوردهای صورت گرفته در این زمینه با کارگاه های مصرف کننده این برندها(ببخشید،نشان های تجاری) ،انجام شد با اینحال سازمان دامپزشکی به عنوان متولّی امور بهداشت و بیماریهای آبزیان وظیفه قانونی خود می دانست(و چنین نیز باید باشد)که در این امور حرف اول و آخر را زده و منافع ملی را در نظر گیرد.

امسال اما،این برخورد رسمی تر شد و مجدّداً در بوشهر و این بار خوزستان ،برخورد با کارگاه های استفاده کننده از سه برند از این محصول انجام ، و این کارگاه ها چند روزی در قرنطینه به سر بردند تا مجدداً (بر اساس دستورالعمل اجرایی سازمان)پاسخ PCR برای تمامی لاروهای موجود در کارگاه و مصرف کننده Flake اعلام شود و تنها در صورت منفی بودن پاسخ تست، مجوز خروج پست لارو صادر می گردید.

چنانکه عرض شد در آن مقطع فرصت پرداختن به موضوع دست نداد اما دو هفته پیش این "فراغ" حاصل شد تا از گروه Yahoo Shrimp این سؤال را مطرح کنم که واقعاً می توان Artemia Flake را ناقل بالفعل(و یا حتی بالقوه) بیماری ویروسی لکه سفید دانست؟

پاسخ ها جالب بودند و انشاالله به طور مبسوط در پست های آتی به آنها پرداخته خواهد شد اما وجه مشترک تمامی پاسخ ها از سوی اعضاء (که در میان آنها دامپزشک خبره در امر تکثیر و پرورش میگو نیز وجود داشت) منفی دانستن این احتمال بود.حتی بعضاً معتقد بودند که انتقال ویروس لکه سفید توسط ناپلی آرتمیا نیز مورد شک است .

غالب پاسخ های منفی بر این اساس استوار بود که فرآیند پخت خمیر آرتمیا به منظور تولید Flake بسیار بالاتر از آستانه مقاومت اجزاء ویروس بوده و قطعاً منجر به از بین رفتن ویروس خواهد گردید(مقالات مربوطه را در پست های بعدی ترجمه و در وبلاگ قرارخواهم داد).

با اینحال یکی از پاسخ ها تا حد زیادی جالب، و مبتنی بر پروتکل  PCR بود.در این پاسخ آورده شده بود که :با توجه به نوع پرایمر تهیه شده برای تست PCR، حتی اگر قطعه ای از DNA با شباهت ساختاری با ژنوم ویروس لکه سفید در محیط  وجود داشته باشد(مثلاً پس از دناتوره شدن رشته DNA ویروس و یا ژنومی که در بخشی از آن شباهت هایی با ژنوم ویروس وجود داشته و قادر به اتصال ضعیف با پرایمر گردد)،طبیعتاً توسط چرخه پلیمراز تکثیر شده و به عنوان ویروس تلقی خواهد شد .بنابراین لازم است تست های مکمل در مواردی که این اتفاق حادث می گردد انجام شود تا بتوان قطعاً محصول تحت آزمایش را آلوده به ویروس لکه سفید (یا هر پاتوژن تحت آزمایش دیگر)تلقی و یا این احتمال را رد کرد.

برای ادامه بحث منتظر نظرات و راهنمایی های بازدید کنندگان محترم به ویژه اساتید و دست اندرکاران امور بهداشت و بیماری ها هستم.فعلاً تا بعد...

 


 
تداخل انسان در اکوسیستم،آری یا خیر؟
ساعت ٥:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢۸   کلمات کلیدی: اکوسیستم ،کاکایی ها

 

در تعریف اکوسیستم گفته میشه : مجموعه ای از عوامل و موجودات زنده و غیر زنده که بر یکدیگر اثر گذاشته و از هم تأثیر می پذیرند.

حتی با همین تعریف کلی،مشخص می شه تحقیق در این زمینه و بالاتر از اون ایجاد تغییر در این سیستم دل شیر می خواد و عقل جلبک.چرا؟عرض می کنم

فرض کنید یه دستگاه به شما هدیه داده شده که اولاً بسیار گرون قیمته و ثانیاً از فرط پیچیدگی در حد یک ابرکامپیوتره.کار این دستگاه هم اینه که شما رو در تجارت یاری کنه و همینجور منفعت بباره روی سرتون.حالا احیاناً شما میخواهید مختصری دستکاریش کنید تا بلکه مثلاً در یکی از کارکرداش سود بیشتری عایدشما بشه.حتی اگر هم بهترین متخصص رو برای این کار دعوت کنید در نهایت بعید به نظر می رسه که ایشون توان اجرای درخواست شما رو بدون اینکه در کارکرد سایر بخش ها اختلالی بوجود بیاد داشته باشه.چرا؟چون اگه این کار شدنی بود که از اول در مجموعه توانائی های دستگاه در نظر گرفته می شد.در واقع هرگونه ایجاد تغییر در چنین دستگاه پیچیده ای با توجه به ارتباط تنگاتنگی که اجزاش با هم دارند موجب اثرگذاری بر کل کارکرد سیستم میشه.حتی افزایش راندمان در بخشی از دستگاه ممکنه موجب افت ظرفیت بخشی دیگه بشه .

اما این مقدمه نسبتاً طولانی به این دلیل آورده شد که در ادامه اون،مطلبی رو عرض کنم که به نوعی پارادوکس منافع انسان و محیط زیست رو در برداره.نه به این دلیل که انسان مثلاً کاری کرده که برضد محیط زیست بوده(و البته کم نیستند این شاهکارها)بلکه اینبار به ظاهر تداخلی در یکی از کارهای مثبت نوع بشربا پایداری جمعیت یک موجود زنده دیگه در اکوسیستم رخ داده.

موضوع از این قراره که آقای Kees Camphuysen از هلند که سالهاست در مورد حیات پرندگان آبزی تحقیق میکنه در تز دکترای خودش بررسی بر روی این موضوع رو انتخاب کرده که چرا در جمعیت کاکایی ها، "کشتن جوجه " توسط والدین در روزهای پایانی هفته بیش از سایر روزها صورت می گیره .این مسئله به ظاهر کم اهمیت که به نظر یه مشکل خانوادگی و مرتبط با کودک آزاری پرندگان بیش نیست،ریشه در اوضاعی داره که ما،آدم ابوالبشر،برای اونا رقم زده ایم.

آقای Camphuysen محققی که در تز خود موضوع دینامیک جمعیت کاکایی ها را مورد توجه قرار داده است 

در واقع در منطقه مورد بررسی آقای Camphuysen کاکایی های دم سیاه کوچک ،از ضایعات و صید دورریز قایق های صیادی تغذیه می کنند و به دلیل پهلوگیری این قایق ها در Week end یا تعطیلات آخر هفته میزان غذای در دسترس این نوع کاکایی ها کاهش چشمگیری پیدا می کنه و این پرنده ها شروع به تنظیم جمعیت میکنند.

اتفاق دیگری هم در این تز پرده برداری شده.علاوه بر کاکایی های دم سیاه کوچک،نوع دیگه ای از کاکایی ها به نام هرینگ اروپایی که عمدتاً غذاش رو از اماکن تخلیه زباله تهیه میکنه هم از تصمیمات سازگار با محیط زیست انسان دچار آسیب شده.به این صورت که با فراگیر شدن روشهای بازیافت زباله و پر کردن گودالهای دفن زباله در اطراف شهرهای هلند، جمعیت این پرنده ها هم افت قابل ملاحظه ای پیدا کرده.  

حالا باید این پارادوکس به نوعی حلّاجی بشه که کاهش صید ضمنی با انواع روش های معمول(مثل همون پانل چشمه مربعی و ...) و یا بازیافت زباله ،که هردو بدون شک در راستای کاهش آسیب مستقیم به منابع و ذخایر موجود در اکوسیستم صورت گرفته در مجموع به نفع اکوسیستم بوده و یا به ضررش؟به عبارتی کاکایی ها باید عادت آماده خوری رو ترک کنند یا بشر باید به نوعی در هر اقدامی ولو مثبت ،به فکر همه اجزای مغفول مانده اکوسیستم منجمله کاکایی های خوگرفته به آماده خوری هم باشه.

برگرفته از سایت Science daily،خرداد 1392

 


 
سایز بندی بچه ماهی های دریایی
ساعت ۱٢:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢۸   کلمات کلیدی: سایز بندی ،بچه ماهی دریایی

در پروسه تکثیر و نوزادگاهی ماهی های دریایی از جمله سی باس و هامور،یکی از مهم ترین عملیات مدیریتی شامل سایز بندی و جداکردن بچه ماهی هایی است که از نظر اندازه با هم متفاوتند.به عبارتی،مدیریت مرکز تکثیر می بایست بطور دائم و در کنار سایر مراقبت ها،به اختلاف سایز بچه ماهی ها توجه داشته باشد تا در صورت افزایش درصد اختلاف سایز،با جداسازی بچه ماهی های درشت از کوچکترها،مانع بروز کانیبالیسم یا همجنس خواری گردد.

در تصویر بالا نمونه ای از کانیبالیسم در بچه ماهی های هامور ببری (Epinephelus fuscoguttatus) را مشاهده می کنید.توجه داشته باشید که در این تصویر ،حتی بچه ماهی بلعیده شده تقریباً از نظر سایز مشابه شکارچی است.

هرگاه قرار باشد عملیات جداسازی و سایز بندی در بین جمعیت محدودی بچه ماهی انجام شود، این پروسه کمتر زمان بر و طاقت فرساست اما اجرای این عملیات در کارگاه های بزرگ مستلزم استفاده از تکنولوژی جهت تسهیل کار و اجرا در زمان کمتر است.تصویر زیر دستگاه سایز بندی بچه ماهی را در کارگاه تکثیر هامور در استرالیا نمایش داده است .

 

 

روش کار این دستگاه شبیه به دستگاه سایز بندی در کارخانجات عمل آوری میگوست.فاصله بین محورهای دوّار به تدریج افزایش یافته و بچه ماهیها بر حسب اندازه از کوچک به بزرگ از میان این میله ها به پائین رها شده و از آنجا توسط لوله های متصل به مخزن مربوط به هر سایز وارد تانک مخصوص به خود می گردند.

 

نمایی از دستگاه سایز بندیبچه ماهی(Grading) ،در حال کار 


 
نقش تولیدات طبیعی استخر در پرورش میگو
ساعت ٦:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢٧   کلمات کلیدی: غذای میگو

یکی از سؤالات قدیمی و همواره مطرح پرورش دهندگان میگو و محققین در این زمینه،نقش تولیدات طبیعی استخر در تأمین نیازهای غذایی میگوی پرورشیه.این پرسش در مواردی همچون افزایش قیمت غذا ، تصمیم پرورش دهنده برای کاهش تراکم و از این دست نقاط عطف ،حتی پررنگ تر هم میشه.اما واقعاً این تولیدات تا چه حد در تغذیه میگو مؤثره.

از سال های ابتدائی پایه گذاری صنعت پرورش میگو در کشور ایران کارشناسان مدعو به کشور برای اجرای  دوره های آموزشی (عمدتاً از جنوب شرق آسیا) این جمله معروف رو تکرار می کردند که غذایStarter(آغازین) و Pre-Starter(پیش آغازین) ،نه به عنوان غذا بلکه کودهای گرانقیمت محسوب می شن.این حرف رو نستور دیاتراس فیلی پینی ، پی جی تایلندی(با پرنس جان رابینهود اشتباه نشه)، ساهو و ویرا هردو از هند و سایر افراد همیشه گفته و تکرار میکردند.اما چقدر این ادعا با واقعیت سازگاری داره و مبتنی بر نتایج تحقیقات و مستندات علمیه؟

در جدول زیر که از جزوه "پرورش میگو و محیط زیست" (Shrimp Farming and the Environment) منتشر شده توسط فائو و ناکا در 2002 استخراج و ترجمه شده بخشی از نتایج تحقیقات در این زمینه آورده شده که تا حد زیادی این موضوع رو تأیید می کنه.در حقیقت در این جدول مشخص شده که تولیدات طبیعی استخر در تراکم های پایین (بین 50 تا 200 هزار قطعه در هکتار)تا حد قابل توجهی تأمین کننده نیاز غذایی میگوهای پرورشی در استخرهای خاکیه و حتی بر نکات دیگری مثل عدم تفاوت بین غذا با  پروتئین 20 یا 40 درصد در میگوی وانامی هم در اینجا بعضاً تأکید شده.دو مورد در این جدول هست که به نظر میاد نیاز به توضیح داشته باشه : 

یکی اینکه در برخی موارد نقش تولیدات طبیعی با درصد بالایی عنوان ولی در کنارش مشخص می شه که غذادهی دستی هم انجام شده.در اینخصوص باید یادآوری بشه که در اینگونه موارد ایزوتوپ رادیواکتیو کربن و نیتروژن رو وارد غذای دستی کرده و بعد اونا رو در بدن یا مدفوع میگوها ردیابی می کنن تا مشخص بشه چقدر از اون دفع شده و چقدر وارد بافت میگو شده.مورد دیگه در خصوص کربن مورد نیاز رشد میگوهاست.می دونید که پروتئین ،چربی و قند همه از جمله موادی هستند که از اسکلت کربنی ساخته می شن.در مورد پروتئین باید برخی مواد مثل نیتروژن و گوگرد رو هم اضافه کرد.ولی نیتروژن در کودهای آلی و معدنی هم قابل دسترسه بنابراین ماده محدود کننده ای نیست و اینکه گفته می شه کربن مورد نیاز رشد عمدتاً  مولکول های حیاتی مطرح در رشد میگو و از اون جمله پروتئین مدّنظر بوده.ضمناَ در این جدول متدسفانه تراکم ها بر حسب قطعه در متر مربع نوشته شده که اشتباه از بنده بوده و بر حسب قطعه در هکتار صحیحه.

   در صورتی که سایز تصویر مناسب مطالعه موارد درج شده نیست بنده جدول رو در گروه آبزیستان و ایران شریمپ هم به اشتراک گذاشته ام ،دوستان می تونن به این گروه ها مراجعه کنند. موفق باشید




 
نرخ نامه مصوب ماهی و میگو (میادین میوه و تره بار تهران)تا 12 تیر 92
ساعت ٦:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢٦   کلمات کلیدی: قیمت آبزیان

انواع ماهی

نام محصول

نرخ مصوب

کیلوگرم (ریال)

انواع ماهیان

 تازه پرورشی

قزل آلای رنگین کمان

(بین 400 تا 600 گرم)

69000

قزل آلای رنگین کمان

 ( 200تا 400 گرم)

64000

آمور (کپور علفخوار، سفید پرورشی)

(بالای 1500 گرم)

135000

آمور (کپور علفخوار، سفید پرورشی)

(1200 تا 1500 گرم)

125000

فیتوفاگ (کپور نقره ای، آزاد پرورشی)

 ( بالای 1500 گرم)

65000

فیتوفاگ (کپور نقره ای، آزاد پرورشی)

 (1000 تا 1500 گرم)

60000

فیتوفاگ (کپور نقره ای، آزاد پرورشی)

( 800 تا 1000 گرم)

55000

بیگ هد (کپور سر گنده)

 ( بیشتر از 3000 گرم)

65000

بیگ هد (کپور سر گنده)

 ( 2000 تا3000 گرم)

60000

 بیگ هد ( کپور سر گنده )

( 15000 تا 2000 گرم )

 55000

کپور پرورشی ( 1000 تا 1500 گرم)

85000

انواع آبزیان 

منجمد
(ماهی و میگو )-

 غیر بسته بندی

 بچه شیر منجمد

165000 

 تیلا پیلا فیله شده ( سایز L )

240000 

سلطان ابراهیم  منجمد (سایز L )

57000

سلطان ابراهیم  منجمد (سایز M )

46000

حسون منجمد ( سایز L )

48000

حسون منجمد ( سایز M )

40000

هوکی منجمد وارداتی شکم خالی

 ( سایز L و XL )

120000

 هوکی فیله شده بدون استخوان

 با پوست ( سایز L و XL )

180000 

سالمون منجمد  وارداتی

شکم خالی با سر و دم

380000

 سرخو منجمد ( سایز L )

142000 

 سارم منجمد صنعتی(سایز XL )

65000 

طلال منجمد ( سایز L )

70000

 رد کاد منجمد وارداتی ( سایز L )

92000

 شوریده داخلی ( سایز XL )

 170000

 شوریده داخلی ( سایز L )

160000

 شوریده داخلی ( سایز M )

 150000

 شوریده وارداتی

شکم خالی ( سایز L )

 135000

 شیر منجمد با سر و دم

220000 

 سنگسر –

سایر انواع(سایز L و M )

 90000

 سنگسر طلایی

( سایز L )

 115000

 کوتر  دم سبز منجمد

110000

 شیر منجمد شکم خالی

 ، بدون سر و دم

220000

 حلوا سیاه ( سایز XL )

 130000

 حلوا سیاه ( سایز L )

 125000

 حلوا سیاه ( سایز M )

 115000

 راشکو منجمد ( سایزL و XL )

   180000

 کفشک ( سایز XL )

110000

 کفشک ( سایز L )

100000 

 گیش معمولی( سایز L )

90000

 گیش مقوایی ( سایز L )

98000 

 میش ( شکم خالی )

120000

 میگوی دریایی با سر منجمد

 (سایز 60-51)

 178000

 میگوی دریایی با سر  منجمد

 ( سایز 50-40)

198000 

 میگوی دریایی با سر منجمد

 (سایز  40-30 )

250000 

هامور منجمد ( سایز XL )

135000 

انواع ماهیان

 تازه جنوب

کوتر دم سبز با سر و دم

(بالای 3000 گرم )

1110000

کوتر دم سبز با سر و دم

(بین 1000 تا 3000 گرم)

100000

کوتر دم سیاه با سر و دم

(بالای 3000 گرم )

95000

کتر دم سیاه با سر و دم

 (بین 1000 تا 3000 گرم )

85000

سنگسر طلایی

 (بالای 1000 گرم)

120000

سنگسر طلایی

 (بین 700 تا 1000 گرم)

110000

سنگسر شهری

 (بالای 1000 گرم)

95000

میش شکم خالی

(بین 3000 تا 6000 گرم )

120000

حلوا سیاه

 (بالای 700گرم)

130000

حلوا سیاه

 (بین 300تا 700 گرم)

120000

سارم

(بین 1000 تا 3000 گرم)

68000

سارم

 (بین 3000 تا 5000 گرم)

63000

کفشک (بالای 1000 گرم)

110000

کفشک (بین 700 تا 1000 گرم)

100000

گیش (بین 3000 تا 5000 گرم)

80000

گیش(بین 1000 تا 3000 گرم)

75000

عروس (بالای 700 گرم)

85000

بیاح

28000

زیبا (بالای 3000 گرم)

65000

زیبا (بین 2000 تا 3000 گرم)

80000


 
درخت گوجه فرنگی و ما که مرکز خلقتیم!
ساعت ۳:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢٥   کلمات کلیدی:

 تصویر بالا رو چند روز پیش یکی از دوستان در صفحه شخصیش  قرار داده بود و الحق یکی از شاهکارهای کشاورزی مدرن در استرالیاست.مقایسه کنید ساقه این درخت یا ابر بوته رو که به عنوان سیستم آبرسان برای کل مجموعه عمل میکنه با تشکیلات سنتی آبرسانی در کشاورزی خودمون و یا استفاده بهینه از سطح و فضا رو با باغات و نخیلات جنوب که حتی میانکاری هم در آنها دیرگاهی است منظره ای غیر معمول به شمار میاد.آفتی که مسبّب این تفاوت شده شاید شعار نخ نما شده ی "ما مرکز خلقتیم" باشه.هرچه هست باید باور کنیم اگرچه "ما می توانیم" ولی باید نخست "بخواهیم."


 
کره،الجزایر و میگو
ساعت ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٦   کلمات کلیدی: کره ،الجزایر ،پرورش میگو

یکی دو سال پیش ،وقتی تعدادی از مدیران مرتبط با شیلات و آبزی پروری کشور الجزایر به خوزستان آمدند تا در خصوص امکانات آبزی پروری در اینجا کسب اطلاع کنند،این امید زنده شد که خوزستان بتواند دروازه ورود صنعت میگوی ایران به صحرای آفریقا تلقی شود.اما امروز خبری خواندم در سایت Shrimp News که کشور الجزایر با کره جنوبی قرارداد همکاری جهت راه اندازی پروژه پرورش میگو در صحرای مرکزی الجزایر را منعقد و حتی از بیستم ماه مه راه اندازی کرده است.

مفاد قرارداد متشکل از احداث مرکز تحقیقات و انتقال تکنولوژی توسط طرف کره ای به الجزایر بوده و پروژه در منطقه ای بیابانی دارای سفره آب زیر زمینی با شوری بین 40 تا 50 گرم در لیتر  (4 تا 5 %) اجرا خواهد شد .محصول این پروژه نیز در سال 2014 روانه بازار می گردد.

"یادم از کشته خویش آمد و هنگام درو"

مسئولین شیلات به یقین توان نقش آفرینی در اینگونه صحنه های بین المللی را داشته و خواهند داشت .عرصه هایی همچون عراق را هنوز کره جنوبی و ...قرق نکرده اند.کمی دست بجنبانید به جایی بر نمی خورد.