آبزیستان Abzistan

وبلاگ شیلات،آبزی پروری و علوم زیستی

نشانگرهای مولکولی(1)
ساعت ٦:٥۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۳۱   کلمات کلیدی: نشانگرهای مولکولی

بسمه تعالی

نشانگرهای مولکولی

قسمت اول :طبقه بندی

اقتباس از کتاب "نشانگرهای مولکولی" نوشته دکتر محمد رضا نقوی،بهزاد قره یاضی و قاسم حسینی

 

استفاده از نشانگرهای مولکولی در اصلاح نژاد ،مولد سازی و بازسازی ذخایر،از ایده های نسبتاً نوینی است که در دهه اخیر وارد حوزه تحقیقات آبزیان گردیده است.آشنائی با مبانی کاربردی این نشانگرها از جمله الزامات و نیازهای اطلاعاتی برای کارشناسان مولد سازی آبزیان به شمار می رود.چندی قبل کتاب "نشانگرهای مولکولی" از انتشارات مفید دانشگاه تهران توسط یکی از دوستان به اینجانب معرفی گردید که پس از بررسی اولیه ،مطالب بسیار سودمندی را در برخی موضوعات آن مشاهده نمودم.از این رو تصمیم گرفتم در وبلاگ آبزیستان بحثی را تحت این عنوان آغاز کرده و مطالبی از این کتاب و سایر منابع در چند بخش تقدیم عزیزان بازدید کننده نمایم.امید که مفید واقع گردد.بخش نخست این سلسله مباحث ، با عنوان طبقه بندی ،بطور کامل از کتاب یاد شده در این پست قرار داده شده است.

استفاده از نشانگر های ژنتیک قدمتی برابر با تاریخ بشر دارد.انسان های نخستین ،حتی آنهائی که هنوز کشاورزی را فرانگرفته بودند و برای ادامه زندگی مجبور به جمع آوری بذر و میوه گیاهان بودند ،بدون آنکه خود بدانند از نشانگرهای مورفولوژیک برای شناختن و تمایز انواع بذر و میوه و جانوران وحشی استفاده می کردند و برخی را به بعضی دیگر ترجیح می دادند.اما به صورت مدوّن و دانش مدار ،شاید مندل نخستین کسی بود که از نشانگرهای مورفولوژیک یا نشانگرهای مبتنی بر فنوتیپ برای مطالعه چگونگی توارث صفات در نخود فرنگی استفاده کرد.

به طورکلی برای آنکه صفتی به عنوان نشانگر ژنتیک مورد استفاده قرار گیرد باید دست کم دو ویژگی داشته باشد :

الف : در بین دو فرد متفاوت باشد(چند شکلی یا پلی مورفیسم نشان دهد).

ب : به توارث برسد.

انواع نشانگرهای ژنتیک

1-      نشانگرهای مورفولوژیک : آن دسته از صفات موفولوژیک(ظاهری) که عمدتاً توسط یک ژن کنترل می شوند می توانند به عنوان نشانگرهای ژنتیک مورد استفاده قرار گیرند.این نشانگرها شامل دامنه وسیعی از ژن های کنترل کننده صفات فنوتیپی هستند و جزء نخستین نشانگرها به شمار می آیند.این نوع نشانگرها دارای معایب زیادی از جمله موارد زیر هستند :

-          اغلب دارای توارث غالب و مغلوب بوده و اثرات اپیستازی و پلیوتروپی دارند.

-          تحت تأثیر شرایط محیطی و مرحله رشد موجود قرار می گیرند.

-          فراوانی و تنوع کمی دارند

-          گاهی برای مشاهده و ثبت آنها باید منتظر ظهور آنها ماند .

-          اساس ژنتیکی بسیاری از آنها هنوز مشخص نشده است.

2-      نشانگرهای پروتئینی : معمول ترین نوع نشانگرهای پروتئینی ایزوزایم ها(شکل های مختلف آنزیم در بدن موجودات زنده )هستند.این نشانگرها تغییرات را در سطح ردیف و عمل ژن به صورت نشانگرهای همبارز نشان می دهند.از معایب این نشانگرها محدود بودن آنهاست.

3-      نشانگرهای مولکولی DNA:این نوع نشانگرها بسیار فراوان بوده و در هر موجود زنده ای قابل استفاده هستند.توسعه نشانگرهای DNA موجب بکارگیری روش های بسیاری برای غلبه بر مشکلات اصلاح نژاد و ژنتیکی موجودات شده است.کشف انواع مختلف آنزیم های محدود کننده(Restriction enzymes) در 1970و نیز PCR در 1987فرصت مناسبی برای بررسی تنوع موجودات مختلف در سطح DNA فراهم نمود.


 
پرورش میگو در تایلند
ساعت ۱٢:٤۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۳٠   کلمات کلیدی: پرورش میگو ،تایلند

 

اکنون دیگر ،از روزهائی که اسطوره پرورش میگو در تایلند چشم جهانیان را خیره به خود ساخته بود و همگان ،مجذوب این افسانه،حتی بعضاً داستان سرائی هائی نیز در باب جادوی کارشناسان تایلندی از خود ساخته و منتشر می نمودند، سال ها می گذرد.

امروز،چین،اژدهای مهیب خود را بر چهاررکن اقتصاد جهان مستولی ساخته و در سایه این هیولا،افسانه های سابق رنگ باخته اند.شاید اکنون وقت آن باشد نوری تازه بر صنعت پرورش میگو در کشوری تابیده شود که روزگاری تنها به مدد آوازه اش ،سایرین ،تاریخش را در سالهای پیش از میلاد ،جستجو می نمودند.

مجله Aquaculture Asia-Pacific در شماره ژانویه / فوریه 2011 خود،مقاله ای به قلم یکی از کارشناسان تایلندی منتشر کرد که با درصد بالائی از قطعیت میتوان آن را به اجمال ، Success Story صنعت پرورش میگوی تایلند تلقی نمود.در این مقاله به ریشه های حقیقی پیشرفت صنعت پرورش میگو در تایلند بطور مختصر و مفید اشاره شده است .

از لابلای سطور این مقاله می توان فاصله کار سیستماتیک را با آنچه ما بر آن نام کار نهاده ایم به خوبی دریافت.می توان دید که به چه سهولتی،صدها هکتار مزرعه پرورش میگو،در کشوری که زمین ،چندان هم رایگان نیست،تنها به منظور به روز رسانی صنعت، رها شده و بواسطه شهامت تغییر،پرورش میگو در تایلند از پیروی روش تایوانی،به رهبری جهانی سوق داده شده است.

در این روند، ابزار توسعه در جای صحیح خود بکار گرفته شده و در میان این ابزار،نیروی انسانی و مدیریت کارشناسی مکان ویژه ای دارد.

هرچند تایلند دیگر آن تابوی مدهش نیست،آب و هوا و اقلیمش با هیچیک از کشورهای جنوب غرب آسیا همسان نیست و نظام اقتصادیش مغایر با سیستم اقتصادی ماست،اما،فرآیند توسعه پرورش میگو در این کشور،تا حد زیادی قابل الگو برداری و بومی سازی خواهد بود.

لینک زیر مربوط به ترجمه مقاله ای است که در سطور قبل به آن اشاره گردید.امید که مورد توجه واقع شود.

لینک دانلود


 
گل پرپر ، کجا گیرم سراغت ؟
ساعت ۱٠:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/٢۱   کلمات کلیدی:

گل پرپر ، کجا گیرم سراغت ؟
صدای گریه می اید ز باغت
صدای گریه می اید شب و روز
که می سوزد دل بلبل ز داغت


بوشهر این روزها داغدار گلهای پرپری است که لرزه زمین بر دامان مظلومان آن دیار نشانده است.

بوشهریها،آشنایان دور و نزدیکم، چه شگفت در ابتدای سال مار،نیش زهرآگین این هرزه پلشت را تجربه می کنند.

دستم به نوشتن نرفت وقتی شنیدم "شنبه" ویران شده است،مردم کاکی هراسان از جنبش دوباره زمین ،خواب ندارند و خورموج و سنا و ...

دستم به نوشتن نمی رود وقتی بیاد می آورم که این خستگان روزگار ،دیگر بر تن خود جایی برای زخمی دیگر ندارند و باید به ناچار بر دل پاک و روشن خود،برایش جائی دست و پا کنند که این هم تاوان مهمان نوازی دل گرم و دوست داشتنی آن مردم است.

اشک که سرازیر می شود خشمش می آید از فرود بر زمینی که اینهمه بی رحم بود،ناگزیر بر گونه می ماسد که حسرت بردل بماند این گهواره جلاد،این مام فرزند کش .

بوشهر عزادار است. بوشهری بزرگ،ما را در غم خود شریک بدان، لرزه های گاه و بیگاه را به استواری گام هایت ببخش،پاینده باشی عزیز.


 
این چه رازیست که هر بار بهار/با عزای دل ما می آید؟
ساعت ٩:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۱٤   کلمات کلیدی:

امسال ،بهار من با خزان یک بزرگوار آغاز شد.بزرگی تکرار ناشدنی.

امسال ،من بهار را با وداع یک عزیز به نظاره نشستم .عزیزی که همواره دستان گرمش و قامتش(هرچند تکیده)،در برابر طوفان مصائب ،ستون و پناهم بود.فرشته ای که نام مبارک پدر را بر خود داشت.

باری ،هر آمدنی را شدنی است و هر حیاتی را مماتی.

امید که خیل رفتگان این بهار(و از میان آنها عزیز سفر کرده من نیز) با خوبان محشور گردند.آمین یا ربّ العالمین. 


 
کوسه دو سر
ساعت ٦:۱۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱/٦   کلمات کلیدی:

در تاریخ 25 مارس 2013، سایت یاهو تصویری از یک جنین کوسه با دو سر مشخص منتشر کرد که توسط ماهیگیری اهل فلوریدا به محققین ارائه شده بود.این ماهیگیر ،کوسه مادر را بطور اتفاقی در فلوریدا صید نموده است.


 
ماهی کاد و ترکیب ضد تومور
ساعت ۱۱:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۳   کلمات کلیدی: ماهی کاد ،سرطان

سایت اینترنتی Science daily  نوزدهم مارس 2013 :

محققان دانشکده پزشکی دانشگاه مریلند اعلام کردند،پپتیدی از بدن ماهی کاد اقیانوس آرام جدا نموده اند که می تواند از گسترش تومورهای سرطان پروستات (و احتمالاً سایر انواع سرطان)جلوگیری نماید.

پروفسور حافظ احمد،استادیار گروه بیوشیمی و محقق مؤسسه تحقیقات محیط زیست و علوم دریائی مریلند می گوید:"استفاده از ترکیبات طبیعی به عنوان مواد ضد تومور ،از جمله روش های نوظهور و پر اهمیت در زمینه تحقیقات سرطان به شمار می آید. درک عملکرد این ترکیبات در بدن ،ما را موفق به ساخت غذاهائی می سازد که علاوه بر درمان سرطان ،به عنوان داروئی جهت ایمنو تراپی (درمان از طریق تقویت سیستم ایمنی) نیز بکار روند.اغلب افرادی که بواسطه ابتلا به سرطان جان خود را از دست می دهند در واقع تسلیم متاستاز یا همان هجوم سلولهای سرطانی به بافتهای خونی و لنفاوی مجاور تومور گردیده اند.به عنوان مثال در جریان سرطان پروستات،سلول های سرطانی به بافت کبد،ریه و یا استخوان هجوم می برند.این سلولها ،به ایجاد توده های توموری جدید پرداخته و در نهایت موجب غلبه سرطان بر بافت های شخص بیمار می شوند".

در این تحقیق مشخص شده که آنتی ژن TFD که یک دی ساکارید موجود در پروتئین ماهی کاد است ،در سطح سلول های سرطانی قرار می گیرد حال آنکه در سلول های سالم انسان ،این آنتی ژن بصورت مخفی باقی می ماند.

ماهی های قطبی،انواع مختلفی از گلیکو پروتئین TFD تولید می کنند که مانع انجماد خون در سرمای قطب می شود.در این مطالعه نوع خاصی از TFD به نام TFD100 جدا سازی شده است.این آنتی ژن،به گیرنده های galectin-3 (یا gal3) که توسط سلول های تومور پروستات به وفور تولید می شوند می چسبد.گالکتین-3  همان گیرنده ای است که در حالت متاستاز ،سلول های توموری را قادر می سازد به دیواره داخلی رگهای خونی متصل و تثبیت شده ،علاوه بر این ،سلول های T فعال را  که از جمله مؤثر ترین عوامل ایمنی بر ضد سلول های سرطانی هستند از بین می برد.اماچسبیدن TFD100 به گالکتین -3 باعث می شود سلول های سرطانی قادر به چسبیدن به دیواره رگ های خونی نبوده و نیز فعالیت آنها بر ضد سلولهای ایمنی T سرکوب گردد.

از آنجا که اتصال TFD با گالکتین -3 عاملی کلیدی در مرحله متاستاز تومورهای اپی تلیال به شمار می آید،میتوان امیدوار بود که TFD100 با عمل مهارکنندگی در این مرحله ،بر ضد متاستاز عمل نماید.

دست اندرکاران این تحقیق عقیده دارند ،ارائه یک رژیم غذائی مکمل حاوی پروتئین ماهی کاد به بیماران سرطانی ،شاید قادر باشد به بهبود این بیماران کمک نماید.

البته چنانکه یکی از همکاران پروژه نیز تأکید نموده؛هیچ داروئی به تنهائی قادر نیست  مسیر پیشرفت سرطان را سد نماید و به این منظور لازم است این تحقیقات بصورت چند جانبه انجام و تداوم یابد.


 
کشف یک ترکیب ضد ویروس
ساعت ٤:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/٢   کلمات کلیدی:

سایت Science daily ،در 21 مارس 2013 اعلام کرد : 

محققین در دانشکده پزشکی بوستون،آمریکا،ترکیب آلکالوئیدی شبه ایندول(ایندول از ترکیبات آروماتیک حلقوی است که در آن یک حلقه شش کربنه بنزنی با یک حلقه پنج ضلعی حاوی نیتروژن پیوند شده است) را کشف کرده اند که قادر است شروع تقسیم ویروس هارا از گروه های متنوع ژنتیکی ، در مرحله تشکیل RNA متوقف نموده و از این طریق از تکثیر ویروس در سلول زنده،ممانعت به عمل آورند.

این کشف به لحاظ اینکه ترکیب معرفی شده یک داروی ضد ویروس وسیع الطّیف است و ثانیاً قادر است در سلول زنده و تنها بر عامل بیماریزا اثر کند حائز اهمیت بسیاری است.

ویروس ها تاکنون عامل حدود 90% از مرگ و میر ناشی از عفونت در جهان شناخته شده اند که به دلیل ماهیت خاصی که دارند ،نمی توان مثل باکتری ها و عوامل بیماریزای زنده بر علیه آنها درمانی متصوّر شد.

کشف جدید شاید روزنه ای به سوی درمان بیماری های خطرناک ویروسی فراروی بشر قرار دهد.

لینک خبر 


 
حمل بچه ماهی در بنگلادش
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۱   کلمات کلیدی:

حمل بچه ماهی در Jessore بنگلادش . گهگاه به این می اندیشم که ما هرچه بر دست و پای خود قید و بند بیشتری می افزائیم ،تنها خود را برای ادامه راه سنگین تر می سازیم و سخت تر گام بر می داریم.شاید گاهی اوقات پیچیده ترین تکنیک ها ،ساده ترین آنها باشد.


 
کاربرد غذاده اتومکاتیک در مزارع پرورش میگو تایلند
ساعت ۸:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۱   کلمات کلیدی: دستگاه غذاده اتوماتیک

در شماره اخیر Global aquaculture advocate مقاله ای به قلم دکتر Chalor Limsuwan در خصوص استفاده از غذاده های اتوماتیک در مزارع پرورش میگو تایلند چاپ شده است. به لحاظ اینکه دو سه سالی است استفاده از این دستگاه ها در مزارع ایران بویژه خوزستان و بوشهر نیز تا حدی رواج پیدا نموده ترجیح دادم ترجمه مقاله یاد شده را در وبلاگ قرار دهم.لینک زیر مربوط به این مقاله است.امیدوارم مورد توجه بازدید کنندگان عزیز قرار گیرد:

لینک دانلود