جلبکهای سمّی و سموم جلبکی

برداشتی آزاد از مقاله : Algae:Toxic Algae & Algal Toxins

نوشته : C.O.Patterson استاد دانشگاه  A&M Texas

ترجمه : علی قوام پور

بخش نخست(مقدمه)

جلبک ها غالباً قاعده هرم غذائی را در هردو اکوسیستم آبهای شور و شیرین تشکیل می دهند،اما بعضاً گونه های خاصی از آنها ، مضرّاتی نیز به همراه دارند.این مضرّات از تغییر طعم و مزه و بو گرفته تا کاهش اکسیژن محلول در آب و انسداد سیستم های فیلتراسیون متنوع هستند.هر چند تمامی این مشکلات در جای خود اهمیت زیادی دارند،با اینحال به ندرت می توان آنها را واجد تهدید جانی برای انسانها دانست.امّا برخی جلبک ها ترکیباتی شیمیائی تولید میکنند که در ردیف سموم خطرناک به شمار آمده و از این حیث خطرات جدی برای حیات انسانها ایجاد می نمایند.

امروزه عبارات "کشند قرمز" (Red Tide)و یا تا حدّ کمتری " کشند قهوه ای"(Brown Tide) دراذهان عموم با منظره شکوفائی جلبکی شدید مترادف گشته که به همراه خود لاشه انواع آبزیان  را به کنار ساحل آورده است.امّا حقیقت امر چیز دیگری است .در واقع بعضی اوقات دوز سموم جلبکی ،تا حدود مرگباری افزایش می یابد بدون اینکه تغییری در رنگ آب حادث شود و بر عکس در بسیاری مواقع ،علیرغم تغییرات شدید در رنگ آب هیچگونه سمّی توسط جلبک ها در آب رها نشده و تغییر رنگ آب صرفاً بواسطه شکوفائی متراکم جلبکی است.

از قسمت بعد به بررسی انواع سموم تولید شده توسط جلبک ها می پردازیم و طی آن ،مکانیسم ایجاد مسمومیّت و نیز انواع جلبک های تولید کننده سموم مختلف را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

سفره ماهی Manta ساکن آبهای معتدل تا گرم است .این سفره ماهی گاهی بصورت گروهی و گاه منفرد،به کمک باله های خود تا ارتفاع 2 متر از سطح آب اوج گرفته و به پرواز در میآید.با توجه به اینکه  شکارچیان این جانور تنها کوسه ماهی های بزرگ هستنداز این رو دانشمندان فرضیه فرار از شکارچی را در علت این پرواز بسیار کمرنگ می دانند.آنها بر این باورند که این رفتار سفره ماهی Manta شاید به جهت جفت یابی و یا لذت مفرط باشد.

بازدید کننده گرامی!صفحات اخبار دانش و فنآوری و مقالات به تازگی به روز شده اند.

شقایق دریائی آنچنانکه از نامش پیداست،جلوه ساز زیبائیهای طبیعت دریا است اما ماهیانی که از نزدیکی این گل زیبا عبور می کنند شاید زیاد با این نظر موافق نباشند.

این موجود که قرابتی اجدادی با مرجانها و عروس های دریائی دارد،با شاخکهای مملو از سم خود ، طعمه هایش را فلج کرده و با بی دفاع ساختن آنها ،شکار دست و پا بسته خود را برای خوردن آماده می سازد.

سالها پیش،وقتی دوره راهنمائی بودم،دفترچه یادداشتی داشتم که هرمطلبی از روزنامه و مجله و کتاب که خوشم میومد،رونوشتی،بریده ای چیزی رو ازش برمی داشتم و در اون دفترچه میچسبوندم.یادمه اونوقتا،عشق داریوش بودم و اسم اون دفترچه که جلد پلاستیکی سیاهی هم داشت گذاشته بودم"سبد خاطره".همه چیز توی این سبد خاطره من پیدا میشد.از گلشن راز شبستری تا بیولوژی شتر .از جنگ اسرائیل و فلسطین تا حکایات بهلول.یادمه وقتی اون دفترچه که صد برگ هم بود پر شد،جلد دومی هم براش گذاشتم کنار که این یکی خیلی حرفه ای تر پر شد ولی جلد اول لطف و صفای دیگه ای داشت.

اینا رو نوشتم تا برسم به وبلاگ نویسی های  در هم و برهمی که این روزا دارم.این وبلاگ درست شده مثل همون روزا،مثل سبد خاطره.اولش با نیت شیلات و آبزی پروری شروع شد.ولی بعد دیدم بابا من خودم یه جورائی آش شله قلمکارم.لیسانس ژنتیک ،فوق لیسانس بیوشیمی ،علاقمند به مطالعات اجتماعی و  آخرسر هم کارشناس تکثیر و مولد سازی میگو .باز یادم هست دوره دانشگاه،هر وقت فرصتی می شد سر کلاسهای فارسی استاد ثامنی میرفتم تا توی بحثای شعر نو شرکت کنم.از سهراب و اخوان میگفت و من اول کیفور می شدم و بعدش گیج که آخه آدم حسابی،همین رشته ادبیات مگه چش بود که رفتی با کروموزوما محشور شدی؟  هرکاری هم کنم نمیتونم از یکی از این علایق دست بکشم.دیدم به جائی هم برنمیخوره اگه توی اینهمه صفحه وبلاگ،گاه گداری یه گریزی به علایق خودم بزنم.بالاخره این وبلاگ هم میراث همون دفترچه صدبرگ جلد سیاه سی سال پیشه دیگه!!!

الآن هم زیاد فرقی نکرده.اونوقتا قیچی بود و چسب،حالا زنده باشه copy  و paste. اون روزا توی حسینیه نورالمهدی یا آخر سرویس مدرسه مینشستیم و مطالب "سبد خاطره" رو ورق می زدیم،حالا هرکی توی خونه خودش مث آدمیزاد میشینه و تخمه میشکنه و با یه کلیک صفحات وبلاگ رو چک میکنه.تازه اونوقتا دوستان شاید شرمشون میشد و جلومون هیچ نمیگفتن،ولی حالاکه لیبرالیسم کاملاً برقراره  اسفندیاربا یه خروار ریش و سبیل از بناگوش در رفته میتونه با اسم جعلی نوش آفرین  بیاد "هرچه میخواهد دل تنگش بگه".ولی بازهم این وبلاگها مثل جلد دوم همون سبد خاطره اس برام.حرفه ای تره ولی صفاش کمتره.آخه  لای برگ برگ اون دفترچه پرکلاغی، یه بچه دلش رو برای فرداهایی مبهم کادو کرده بود.